ÖZET

Bu proje, Kastamonu ilinde faaliyet gösteren ahşap ürünleri imalat sektörü firmalarının dijital dönüşüm sürecine hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek, mevcut teknolojik altyapılarını değerlendirmek ve sektörel sorunlara çözüm önerileri geliştirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ahşap, tarihsel süreç boyunca insan yaşamında çok yönlü kullanımı, çevre dostu yapısı ve sürdürülebilirliği nedeniyle önemli bir malzeme olmuştur. Günümüzde ise ahşap ürünleri sektörü, istihdam yaratma, ekonomik kalkınmaya katkı sağlama ve çevresel sürdürülebilirliği destekleme boyutlarıyla stratejik bir öneme sahiptir. Ancak yoğun rekabet koşulları, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansal kısıtları ve teknolojik adaptasyonda yaşanan güçlükler, sektörün dijital dönüşüm sürecini yavaşlatmaktadır. Araştırma kapsamında, nitel yöntem benimsenmiş ve 41 firma temsilcisiyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, ürün ve üretim teknolojileri, yeni teknoloji kullanım potansiyeli, insan kaynakları, pazarlama ve mevzuat başlıkları altında tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, sektörde teknolojiye ilginin yüksek olduğunu, ancak düşük teknolojili üretim yapısı, yetersiz Ar-Ge çalışmaları ve yüksek yatırım maliyetlerinin dijitalleşmenin önündeki en temel engeller olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle KOBİ ölçeğindeki işletmelerin finansal zorluklar, nitelikli personel eksikliği ve yeni teknolojilere uyum sağlama konusunda yetersizliklerle karşılaştığı görülmüştür. Ürün teknolojileri açısından, firmaların büyük bölümü düşük teknolojili ürünler üretmekte, sipariş bazlı üretim yöntemine ağırlık vermektedir. Ar-Ge çalışmalarının çoğunlukla yetersiz olduğu, müşteri beklentilerine uygun ve çevre dostu ürün geliştirme eğiliminin ise sınırlı düzeyde bulunduğu tespit edilmiştir. Hammadde Ar-Ge faaliyetlerinde de benzer şekilde eksiklikler dikkat çekmekte, çevreci malzeme kullanımı ve sürdürülebilirlik bilincinin gelişme aşamasında olduğu anlaşılmaktadır. Üretim teknolojilerinde ise düşük teknoloji kullanımının yaygın olduğu, otomasyon sistemleri ve bilgisayar destekli üretim yöntemlerinin yalnızca belirli firmalarda uygulandığı belirlenmiştir. Yüksek yatırım maliyetleri, tedarik zorlukları ve eski teknolojiye bağımlılık, üretim süreçlerinin modernleşmesini sınırlayan başlıca faktörlerdir. Yeni teknolojilere yönelik farkındalık ve takip eğilimi sektörde kısmen mevcut olsa da firmaların önemli bir bölümü maliyetler ve adaptasyon eksiklikleri nedeniyle bu gelişmeleri üretim süreçlerine entegre etmekte zorlanmaktadır. Bununla birlikte, yapay zekâ, nesnelerin interneti ve dijital pazarlama planları gibi çağdaş teknolojiler bazı firmalar tarafından takip edilmekte ve kısmen uygulanmaktadır. İnsan kaynakları açısından en önemli sorun, teknik personel ve ara eleman yetersizliği olarak öne çıkmaktadır. Katılımcıların büyük bölümü, eğitim faaliyetlerinin artırılmasını, meslek liselerinin etkinliğinin geliştirilmesini ve üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesini çözüm olarak önermiştir. Pazarlama ve uluslararasılaşma boyutunda dijital araçların ve stratejilerin yeterince kullanılmadığı, firmaların dış ticaret faaliyetlerinin sistematik bir yapıya kavuşturulmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sektörel mevzuatın karmaşık yapısı ve bürokratik engeller de firmaların teknolojiye erişimini ve dijitalleşme sürecini yavaşlatmaktadır. Bu sorunlara karşılık olarak raporda beş ana çözüm önerisi geliştirilmiştir: finansal destek ve teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesi, teknolojik altyapı ve dijital platformların yaygınlaştırılması, insan kaynağı ve eğitim altyapısının güçlendirilmesi, pazarlama ve uluslararasılaşma kapasitesinin artırılması ile sektörel iş birliği ve kurumsal kapasite geliştirme.

Kastamonu ahşap ürünleri imalat sektörü, küresel rekabet gücünü artırabilmek için dijital dönüşüm sürecine hız kazandırmak zorundadır. Çalışma, sektörde teknolojiye yönelik farkındalığın artırılması, dijital yetkinliklerin geliştirilmesi ve stratejik politika önerilerinin oluşturulması açısından önemli katkılar sağlamaktadır. Uygulanacak bütüncül stratejiler sayesinde sektörün verimlilik, yenilikçilik ve sürdürülebilirlik düzeyinin yükseltilmesi, hem yerel kalkınma hem de uluslararası rekabet açısından kritik bir değer taşıyacaktır.

Anahtar Kelimeler: Dijital dönüşüm, teknolojiye hazırlık, ahşap ürünleri imalatı, içerik analizi, nitel analiz

ABSTRACT 

This project was carried out to determine the level of readiness of wood products manufacturing sector companies operating in Kastamonu province for the digital transformation process, evaluate their existing technological infrastructure, and develop solutions to sectoral problems. Wood has been essential in human life throughout history due to its versatile use, environmentally friendly structure and sustainability. Today, the wood products sector is strategically important in creating employment, contributing to economic development and supporting environmental sustainability. However, intense competition conditions, financial constraints of small and medium-sized enterprises, and difficulties in technological adaptation slow down the sector’s digital transformation process. Within the scope of the research, a qualitative method was adopted, and in-depth interviews were conducted with 41 company representatives. The data obtained from the interviews were analysed thematically under the headings of product and production technologies, potential for new technology use, human resources, marketing and legislation. The findings revealed a high interest in technology in the sector, but low-tech production structure, insufficient R&D activities and high investment costs are the main obstacles to digitalisation. SMEs, in particular, face financial difficulties, a lack of qualified personnel, and an inability to adapt to new technologies. Regarding product technologies, most firms produce low-technology products and focus on an order-based production method. It has been determined that R&D activities are mostly insufficient, and the tendency to develop environmentally friendly products in line with customer expectations is limited. Similar deficiencies are also observed in raw material R&D activities, and it is understood that the use of environmentally friendly materials and sustainability awareness are in the development stage. As for production technologies, it has been determined that low technology is widespread, and automation systems and computer-aided production methods are applied only in certain companies. High investment costs, procurement difficulties and dependence on old technology are the main factors limiting the modernisation of production processes. Although there is a partial awareness and tendency to follow new technologies in the sector, many firms have difficulty integrating these developments into their production processes due to costs and a lack of adaptation. However, contemporary technologies such as artificial intelligence, the Internet of Things and digital marketing plans are followed and partially implemented by some firms. The most essential problem in terms of human resources is the lack of technical personnel and intermediate staff. Most participants suggested increasing training activities, improving the effectiveness of vocational high schools and strengthening university-industry cooperation as solutions. In the marketing and internationalisation dimension, it has been determined that digital tools and strategies are not used sufficiently, and foreign trade activities of firms are not systematised. In addition, the complex structure of sectoral legislation and bureaucratic obstacles also slows down firms’ access to technology and the digitalisation process. In response to these problems, five main solution proposals have been developed in the report: strengthening financial support and incentive mechanisms, expanding technological infrastructure and digital platforms, strengthening human resources and training infrastructure, increasing marketing and internationalisation capacity, and sectoral cooperation and institutional capacity building. Kastamonu’s wood products manufacturing sector must accelerate the digital transformation process to increase its global competitiveness. The study provides essential contributions to growing awareness of technology in the industry, developing digital competencies and creating strategic policy recommendations. Expanding the industry’s productivity, innovation, and sustainability level through holistic strategies will be of critical value in both local development and international competition.

Keywords: Digital transformation, technology readiness, wood products manufacturing, content analysis, qualitative analysis