Kastamonu İli’nde Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Ekonomiye Kazandırılması
Proje Durumu: Devam Ediyor
Proje Yürütücüsü: Dr. Öğr. Üyesi Kerim GÜNEY
Proje Kodu: KÜ-İHT/2021-08
Proje Başlama Tarihi: 27.04.2022
Proje Süresi: 24 Ay
ÖZET
Proje, gelir düzeyi düşük orman köylüsü ve dezavantajlı gruplara bölgesel ölçekte istihdam edilebilirliğine katkıda bulunmayı ve sosyal girişimcilik ile ekosistemi korumayı ve geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu amaçla, Kastamonu Üniversitesi öncülüğünde proje destekleyicisi kurum ve kuruluşlar ile birlikte tıbbi ve aromatik bitkilerin ilgili kurumlardaki personel ve halk arasında farkındalığını artırma amaçlı eğitim seminerleri ile yetiştirme ve ekonomiye kazandırma faaliyetleri gerçekleştirilecektir.
Bu proje bölgesel ölçekte, Kastamonu Üniversitesinin akademik birikiminden yola çıkarak ormanlarda var olan bitkisel kaynak değerinin tıbbi ve aromatik nitelikte olanlarının alternatif tarım ürünleri şeklinde sürdürülebilir yetiştiriciliğiyle ve ekonomiye dönüştürüp istihdam artışına katkı sağlayacaktır.
Uluslararası ticarette önemli bir potansiyele sahip tıbbi ve aromatik bitkilerin ekonomiye katkısının büyük bölümü doğadan toplanma yoluyla gerçekleşmekte olup kontrolsüz yapılan bu eylemlerin bir kısmı doğaya zarar vermektedir. Proje kapsamında küresel ekosistemdeki doğal kaynakları tahrip etmeden öncelikli olarak Tıbbi adaçayı ve Ekinezya bitkileri kültüre edilerek sürdürülebilir üretiminin ekonomiye kazandırılması bu projenin temel hedefidir. Bu nitelikteki bitkilerin katma değerli ürünlere dönüşen ilaç ve kimya sanayiinde değerlendiriliyor olması, ulusal vizyonumuzun genişletilmesine katkı sağlayacaktır.
PRODEN ELDE EDİLEN ÇIKTILAR
(KISA-ORTA-UZUN VADE)
İHTİSAS PROJESİ KAPSAMINDA TESİS EDİLEN SERA ve ÖZELLİKLERİ
Proje, gelir düzeyi düşük orman köylüsü ve dezavantajlı gruplara bölgesel ölçekte istihdam edilebilirliğine katkıda bulunmayı ve sosyal girişimcilik ile ekosistemi korumayı ve geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu amaçla, Kastamonu Üniversitesi öncülüğünde proje destekleyicisi kurum ve kuruluşlar ile birlikte tıbbi ve aromatik bitkilerin ilgiIi kurumlardaki personel ve halk arasında farkındalığını artırma amaçlı eğitim seminerleri ile yetiştirme ve ekonomiye kazandırma faaliyetleri gerçekleştirilecektir.
PRODEN ELDE EDİLEN ÇIKTILAR
1) Proje kapsamında oluşturulmuş eğitim materyalleri: Ekinezya, izmir kekiği, mentollü nane, adaçayı
2) Eğitim ve öğretim faaliyetleri: Orman fakültesi, Peyzaj mimarlığı, Coğrafya bölümü öğrencilerine verilen tıbbi ve aromatik bitki eğitimleri: Sınıf ve arazi uygulamaları
Sınıf içi tıbbi ve aromatik bitki eğitim uygulamaları
Sundurmada viyollerin torfla doldurulması ve peyzada kurakçıl bitki bitki aplikasyonu
Serada yabani ot bakımı
Viyollerin seraya yerleştirilmesi
Viyollere tohumların atılması
3) Kastamonu Üniversitesi alt yapısına katkısı
3 adet 250 m2 sera ve 1 adet 500 m2 sundurma
4) Kampüse katkı: Peyzaj bitkilerinin yetiştirilmesi: Aynısefa (Calendula arvensis)
5) Ulusal ve uluslararası ortak sorunların çözümüne destek katkısı: Kuraklığa dayanıklı bitkiler uygulaması (Sukkulent bitki Uygulaması)
6) Kurumlararası ortak projelere katkısı: Proje sürecinde Orman Bölge Müdürlüğü, Tarım İl Müdürlüğü, TKDK, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı, Or-Koop, Kastamonu Kadın Kooperatifleri gibi gerek devlete ait gerekse STK’larla yapılan görüşmelerden Kastamonu Üniversitesinde tesis edilmiş olan bu sera alt yapısının gelecek içinde önemli çalışmalara altlık oluşturacağı fikri ortaya çıkmıştır.
7) Yeni bilimsel araştırma ve projelere destek katkısı: Proje sürecinde Kastamonu Üniversitesi öğretim üyeleriyle yapılan görüşmelerde ata tohum, orman meyveleri, yenebilir yabani bitkiler, yöresel otlu peynir, kenevir, kuraklık stresine yönelik yapılabilecek araştırma projelerine yönelik farklı faaliyetlerin gerçekleştirilebileceği altlık oluşturulmuştur.
PROJENİN BÖLGESEL KALKINMAYA KATKISI
(KISA-ORTA-UZUN VADE)
Kısa Vadede
– Bölgesel ölçekte tıbbi bitki yetiştiriciliğinde istihdamın artışının gerçekleşmesi (fide dağıtılacak bireylerle)
– Orman köylüsü ve kırsalda yaşayan çiftçinin bilgi ve farkındalığı artarken ekonomik gelir seviyesi yükseltilmesi (dağıtılmış fidelerden elde edilen ürünle pazarda yapılan satışlar)
– Dezavantajlı kadın bireylerin ekonomik gelir seviyesinin yükseltilmesi (dağıtılmış fidelerden elde edilen ürünle pazarda yapılan satışlar)
– Tıbbi ve aromatik bitkiler alanında kooperatiflerde farkındalık oluşturulması (Kastamonu salep ve odundışı orman ürünleri işletme kooperatifi kuruldu, yetiştiricilik başladı ve salebin glukomannan oranı tespit edildi)
– Üniversite serasından yapılacak fide satışlarıyla ekonomik döngünün başlaması
– Üniversitenin yetiştirdiği öğrencilerin uygulamaya yönelik uygulamarıyla öğrenci kalitesinde artış
– İlk ve orta dereceli orta okullarla kurulacak iletişimle seraya yapılacak ziyaretlerle “araştırma” ve “üretim” şuurunun geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
– Serada yapılacak üretimle elde edilecek bitkilerden ticari ürünlerin oluşturulması.
– Tıbbi kenevir yetiştiriciliğinin başlaması.
Orta Vadede
– Kastamonu Üniversitesi kampüs alanı içinde bölgesel ölçekte ihtiyacı karşılayacak tıbbi bitki tohumu rezervuarı oluşturulması (personel ve ekipman desteği takviyesiyle)
– Tıbbi bitkilerin sözleşmeli üretiminin bölgesel ölçekte başlayabilmesi,
– Ekosistemden doğrudan yapılan tıbbi bitki toplaması yerine yetişme şartları oluşturulmuş alanlarda planlı ve sertifikalandırılmış üretim yolunun açılması
– Nektar ve polen yoğunluğu yüksek tıbbi ve aromatik bitkilerle bal verimliliğinin olumlu yönde etkilenmesi
– Serada yapılacak araştırmalarla katma değerli ürünlerin oluşturulması
– Küresel iklim değişikliğine bağlı kurakçıl alternatif ürünlerin bölgeye aplikasyonunun sağlanması
– Tıbbi kenevirden izole edilen biyoaktif bileşenlerle destekleyici ürün oluşturulması
Uzun Vadede
– Bölgesel ölçekte köyden şehre göçün azalması,
– Bölgesel ölçekte istihdamın artışı,
– Tıbbi bitkilerin iyi tarım ürünleri şeklinde üretiminin başlaması,
– Kastamonu’da Tıbbi bitki borsasının kurulumu,
– İlaç ve kimya sanayiinde ihracatın artışı ithalatın yavaşlaması,
– Kastamonuda destekleyici ürün pazarının gelişmesi.
– Farkındalığı ve kalitesi yüksek yerli ve milli destekleyici ürünlerle hastalıklarda azalma ve ithal ilaç tedariğinde azalma
